مصاحبه تفصیلی با مهندس محسن زندی، مدیرعامل شرکت تأمین آب و انرژی هرمز ابدال

توسعه زیرساخت‌های آب و انرژی با تمرکز بر منابع نامتعارف و فناوری‌های بومی

شرکت تأمین آب و انرژی هرمز ابدال از جمله شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ تدکو است که در سال‌های اخیر با تغییر رویکرد مدیریتی، مسیر جدیدی را در حوزه فعالیت‌های زیرساختی کشور آغاز کرده است. این شرکت که پیش‌تر عمدتاً در حوزه پروژه‌های آبی فعالیت می‌کرد، امروز دامنه خدمات خود را به حوزه انرژی نیز گسترش داده و به یک مجموعه چندبخشی تبدیل شده است. تحول ساختاری این شرکت در چارچوب سیاست‌های کلان هلدینگ و با هدف افزایش بهره‌وری، چابک‌سازی و ورود به بازارهای جدید شکل گرفته است. در همین راستا، نام شرکت نیز به «تأمین آب و انرژی هرمز ابدال» تغییر یافته تا بیانگر ماهیت جدید فعالیت‌های آن باشد. تمرکز این شرکت بر توسعه پروژه‌های آب و انرژی، به‌ویژه در حوزه منابع نامتعارف، آن را در جایگاهی قرار داده که می‌تواند نقش مؤثری در حل چالش‌های ملی از جمله بحران آب و ناترازی انرژی ایفا کند. این رویکرد، همسو با سیاست‌های توسعه پایدار و استفاده بهینه از منابع کشور تعریف شده است. در سال‌های اخیر، اجرای پروژه‌های مهمی همچون آب‌شیرین‌کن گرگان، ارائه خدمات مهندسی درباره تصفیه‌خانه‌ها و نیروگاه‌های مقیاس کوچک، تجربه ارزشمندی را برای این مجموعه به همراه داشته و توان فنی و اجرایی آن را ارتقا داده است. این پروژه‌ها زمینه‌ساز ورود شرکت به فاز جدیدی از فعالیت‌های مهندسی و سرمایه‌گذاری شده‌اند. در این گفت‌وگو، محسن زندی مدیرعامل شرکت تأمین آب و انرژی هرمز ابدال به تشریح مأموریت‌ها، پروژه‌های شاخص، چالش‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای این مجموعه پرداخته و ابعاد مختلف فعالیت‌های آن را در حوزه آب و انرژی توضیح داده است.

■ در ابتدا درباره مأموریت و جایگاه شرکت توضیح بفرمایید.

در دوره جدید مدیریتی، بر اساس سیاست‌های ابلاغی از سوی هلدینگ، رویکرد شرکت به صورت بنیادی تغییر کرد و دامنه فعالیت از حوزه صرفاً آب به حوزه انرژی نیز توسعه پیدا کرد. این تغییر رویکرد باعث شد نام شرکت به «تأمین آب و انرژی هرمز ابدال» تغییر یابد تا بیانگر مأموریت جدید آن باشد. این شرکت یکی از زیرمجموعه‌های هلدینگ تدکو است و به‌عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه آب و انرژی، به‌ویژه انرژی‌های تجدیدپذیر، فعالیت می‌کند. هدف اصلی شرکت، ارائه خدمات جامع مهندسی و مدیریتی در پروژه‌های زیرساختی کشور است. در سنوات گذشته، تمرکز اصلی شرکت بر اجرای پروژه تصفیه آب در شهرستان میناب استان هرمزگان بود که از سال ۱۳۹۵ آغاز شد و در سال ۱۴۰۳ به بهره‌برداری رسید. این پروژه نقطه عطفی در توانمندی اجرایی شرکت محسوب می‌شود. اجرای موفق این پروژه باعث شد شرکت وارد مرحله جدیدی از بلوغ فنی شود و توان ارائه خدمات جامع در حوزه آب را به دست آورد؛ از مطالعات اولیه تا بهره‌برداری و مدیریت کامل پروژه.

■ خدمات شرکت در حوزه آب شامل چه بخش‌هایی می‌شود؟

خدمات شرکت در حوزه آب یک چرخه کامل و یکپارچه را شامل می‌شود. این چرخه از مرحله مطالعات امکان‌سنجی آغاز می‌شود و شامل بررسی‌های فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی پروژه‌هاست. در مرحله بعد، شرکت وارد تدوین مدل‌های سرمایه‌گذاری و طراحی پایه پروژه می‌شود. این مرحله نقش مهمی در تعیین ساختار اجرایی و اقتصادی پروژه دارد و پایه تصمیم‌گیری‌های کلان محسوب می‌شود. پس از آن، طراحی تفصیلی و اجرای پروژه انجام می‌شود. در این بخش، شرکت مسئولیت مدیریت کامل اجرا را بر عهده دارد و تلاش می‌کند پروژه مطابق استانداردهای فنی و زمانی پیش برود. در ادامه، مرحله بهره‌برداری و نگهداری پروژه قرار دارد که شرکت در آن نیز نقش فعال دارد. این موضوع باعث می‌شود پروژه‌ها صرفاً به مرحله ساخت محدود نشوند و عملکرد بلندمدت آن‌ها نیز تضمین شود. در نهایت، حتی در مرحله پایان عمر پروژه، شرکت توان ارائه خدمات جمع‌آوری و اصلاح ساختار پروژه را نیز دارد. این نگاه چرخه‌ای، یکی از نقاط قوت اصلی مجموعه در حوزه خدمات مهندسی محسوب می‌شود.

■ تمرکز بر آب‌های نامتعارف به چه معناست؟

آب‌های نامتعارف شامل هر نوع آبی است که از منابع سنتی مانند آب‌های س
طحی یا زیرزمینی تأمین نشود. این منابع شامل پساب‌های شهری، فاضلاب‌های صنعتی و همچنین آب دریا هستند که از طریق فرآیندهای تصفیه قابل استفاده مجدد می‌شوند. کشور ما به دلیل محدودیت منابع آبی و کاهش سرانه آب، ناگزیر است به سمت استفاده از این منابع حرکت کند. این موضوع نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت ملی برای آینده کشور محسوب می‌شود. استفاده از فناوری‌هایی مانند شیرین‌سازی آب دریا و بازچرخانی پساب‌ها، امکان افزایش ظرفیت تأمین آب را بدون فشار بر منابع طبیعی فراهم می‌کند. شرکت ما نیز با تمرکز بر این حوزه، تلاش دارد نقش مؤثری در توسعه زیرساخت‌های مرتبط با آب‌های نامتعارف ایفا کند. هدف نهایی، ایجاد یک سیستم پایدار برای تأمین آب صنایع و مصارف شهری از طریق منابع غیرمتعارف و کاهش فشار بر منابع طبیعی کشور است.

■ مهم‌ترین پروژه‌های شاخص شما چیست؟

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های شرکت، آب‌شیرین‌کن گرگان با ظرفیت ۵۰۰۰ مترمکعب در روز است. این پروژه با استفاده از فناوری اسمز معکوس اجرا شده و یکی از پروژه‌های شاخص کشور در این حوزه محسوب می‌شود. این پروژه توان تأمین آب برای حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار نفر را دارد و از نظر فنی، تجربه بسیار ارزشمندی برای شرکت ایجاد کرده است. اجرای این پروژه باعث شد توانمندی شرکت در حوزه EPC و مدیریت کامل پروژه‌های آب تثبیت شود و امکان ورود به پروژه‌های بزرگ‌تر فراهم گردد. امروز شرکت می‌تواند خدمات کامل مهندسی در حوزه آب دریا، تصفیه و انتقال آب را ارائه دهد
در حوزه انرژی چه اقداماتی انجام داده‌اید؟
در حوزه انرژی، استراتژی شرکت بر پایه همکاری با شرکت‌های متخصص و استفاده از مدل‌های مشارکتی تعریف شده است. این رویکرد باعث شده بتوانیم از ظرفیت برندهای معتبر در کنار توان داخلی استفاده کنیم. یکی از مهم‌ترین دستاوردها، ورود به حوزه نیروگاه‌های برق‌آبی مقیاس کوچک است. در این زمینه، شرکت موفق شد در رقابت با مجموعه‌های بزرگ، برنده مزایده نیروگاه‌های ۶.۱۵ مگاواتی در استان قم شود. این میزان تولید برق معادل یک نیروگاه خورشیدی حدود ۲۵ مگاواتی است، اما مزیت اصلی آن تولید پایدار و ۲۴ ساعته انرژی است. این پروژه‌ها نقش مهمی در تأمین برق برای حدود ۱۰ هزار نفر دارند و از نظر پایداری شبکه انرژی اهمیت ویژه‌ای دارند.

■ مهم‌ترین چالش‌های پیش روی شما چیست؟

چالش‌های پیش روی شرکت را می‌توان در چند سطح مختلف دسته‌بندی کرد: نخست، چالش‌های جغرافیایی و موقعیت پروژه‌هاست. بسیاری از پروژه‌های ما در مناطقی اجرا می‌شوند که از مراکز صنعتی و زیرساختی کشور فاصله دارند؛ این موضوع هم بر هزینه‌های اجرایی اثر می‌گذارد و هم بر نگهداری و بهره‌برداری پروژه‌ها. چالش مهم دیگر، مسئله تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی است. این موضوع باعث شده تأمین برخی تجهیزات کلیدی با دشواری همراه باشد و در مواردی وابستگی به منابع خارجی، زمان‌بندی پروژه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. البته در کنار این محدودیت، یک فرصت نیز ایجاد شده و آن حرکت به سمت بومی‌سازی فناوری‌ها و تقویت توان داخلی است. از سوی دیگر، موضوع هزینه‌های سرمایه‌گذاری و افزایش قیمت تمام‌شده پروژه‌ها نیز یکی از چالش‌های جدی است که هم تحت تأثیر شرایط اقتصادی و هم شرایط بین‌المللی قرار دارد. این مسئله نیازمند مدیریت دقیق مالی و استفاده از مدل‌های نوین تأمین مالی است. در کنار همه این موارد، یکی از چالش‌های اساسی کشور که به‌طور مستقیم بر پروژه‌های ما نیز اثر می‌گذارد، نبود یک نظام یکپارچه و منسجم در حکمرانی آب است. اگر این موضوع در سطح کلان حل نشود، حتی بهترین پروژه‌های اجرایی نیز نمی‌توانند اثرگذاری کامل خود را داشته باشند.

■ جمع‌بندی اثر این پروژه‌ها چیست؟

مجموع پروژه‌هایی که شرکت تأمین آب و انرژی هرمز ابدال در حوزه آب و انرژی تعریف و اجرا کرده، در واقع در پاسخ به یک مسئله کلان ملی شکل گرفته‌اند؛ یعنی مسئله ناترازی هم‌زمان در آب و انرژی. این دو حوزه امروز دیگر موضوعات بخشی و محدود نیستند، بلکه به یک چالش راهبردی در سطح کشور تبدیل شده‌اند و مستقیماً با توسعه اقتصادی، امنیت صنعتی و حتی امنیت اجتماعی گره خورده‌اند. در حوزه آب، تمرکز بر استفاده از منابع نامتعارف مانند شیرین‌سازی آب دریا و بازچرخانی پساب‌ها، به این معناست که فشار از روی منابع آب زیرزمینی و سطحی برداشته شود. این تغییر رویکرد اگر به‌صورت گسترده اجرا شود، می‌تواند در میان‌مدت بخش مهمی از بحران آب در کشور را کنترل کند. در حوزه انرژی نیز، توسعه نیروگاه‌های برق‌آبی مقیاس کوچک و سایر منابع تجدیدپذیر، به‌ویژه به دلیل تولید پایدار و ۲۴ ساعته، نقش مهمی در کاهش ناترازی برق ایفا می‌کند. این نوع نیروگاه‌ها برخلاف برخی منابع مقطعی، قابلیت پایداری شبکه را افزایش می‌دهند و می‌توانند در مناطق مختلف کشور توزیع مناسب‌تری از انرژی ایجاد کنند.

■ برنامه‌های توسعه‌ای شرکت چیست؟

برنامه‌های توسعه‌ای شرکت در دو افق کوتاه‌مدت و بلندمدت تعریف شده‌اند و تمرکز اصلی آن‌ها بر توسعه هم‌زمان حوزه آب و انرژی است. در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین اولویت شرکت اجرای سیاست‌های مرتبط با ماده ۳۹ برنامه هفتم توسعه است که صنایع آب‌بر را ملزم به استفاده از منابع آب نامتعارف می‌کند. این موضوع برای ما یک فرصت جدی محسوب می‌شود، زیرا دقیقاً در حوزه تخصصی شرکت تعریف شده است. در همین راستا، شرکت آمادگی کامل خود را برای ارائه خدمات جامع به مجموعه‌های صنعتی، شرکت‌های تابعه هلدینگ و سایر کارفرمایان اعلام کرده است. این خدمات شامل مطالعات، طراحی، اجرا و بهره‌برداری پروژه‌های آب و انرژی می‌شود. یکی دیگر از برنامه‌های مهم شرکت، پیشنهاد ایجاد و راه‌اندازی کمیته تخصصی آب در مجموعه شستا است. هدف از این اقدام، ایجاد یک ساختار متمرکز برای تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و هماهنگی پروژه‌های مرتبط با آب در سطح هلدینگ است تا از پراکندگی فعالیت‌ها جلوگیری شود
ALI MOOSAVI

دیدگاه بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیام *

نام

EnglishIran